C0341-audio

This transcription is about an individual named René van Re sharing memories of his childhood in Dutch East Indies before and during World War II. He talks about his family, their life in Makassar, evacuation to Malino during the war, living off the land, and interactions with the Japanese during the occupation. Despite the challenges, he recalls fond memories of his childhood. Waarom heb jij dat om? Als u nu praat, dan hoor ik dat microfoontje. Maar nu hoor ik dus dat die aanstaat, dan is dat goed. U mag even vertellen wat uw naam is, waar u bent geboren en wat uw geboortstijl is. Ja, ik ben René van Re, maar mijn familie noemt me De. De? De, ja, dat is mijn familiedaam. En ik ben geboren op Makassar op 20 september 1935. Als tweede kind van mijn ouders, Leo van Re en Riet van Rosmalen. Wat moet ik nog meer vertellen? Nou, eigenlijk zou ik u willen vragen of u herinneringen wilt delen van een tijd uit Nederlandse Indië, wat u daarvan weet en wat uw ouders daar voor werk deden. En eigenlijk op de periode tot aan de overtocht, en dan zou ik dat merken. Oké, nou, ik ben geboren dus in 1935, dat is voor de oorlog. En dat was een hele leuke tijd, hè. In mijn jeugd was dat allemaal heel erg leuk. Mijn ouders hadden een goede baan. Mijn moeder heeft zes kinderen gebaard, maar ze is nooit thuisgebleven. Zij heeft altijd op kantoor gewerkt. En elke keer als er een babytje kwam, dan werd er een kindermeid aangesteld. En dan ging zij weer werken. En, nou ja, mijn oudste zus Joyce is één jaar ouder dan ik. Dus met ons tweeën hebben we de periode voor de oorlog meegemaakt als kleuter. En we zijn in die tijd naar de Freubelschool geweest, bij de zusters. S'morgens gingen we naar school en s'middags werden we netjes aangekleed. En dan gingen we met de baboes naar een park om daar met andere kindjes te spelen. En de baboes gingen met elkaar praten en zo. Dus dat was een hele zorgeloze tijd. Als er bijvoorbeeld Koningsdag is, iets van de koninklijke familie, dan is heel de stad Makassar helemaal versierd met oranje dingen, met lampen bij de openbare gebouwen en zo. En de mensen gingen dan ook feestelijk gekleed in hun greenleers de stad door om alles te bekijken. Dus dat zijn hele leuke dingen. En toen opeens, toen kwam de oorlog. En mijn jongste zus was toen zes maanden. En mijn ouders moesten kijken wat ze gaan doen in de oorlog. En ze hadden besloten om naar Malino te evacueren. Dat is een dorpje in Bergen. En mijn moeder had al allerlei dingen opgestuurd daar, rijst en melkpoeder voor mijn jongste zusje. Maar toen kwam mijn oom en die zei, joh, ik heb een heel mooi perceel buiten de stad en daar kunnen jullie naartoe. Ik zal een heleboel huizen bouwen van bamboe en dan kunnen jullie allemaal komen. En zo is het gegaan. Dat perceel lag dus 35 kilometer van Makassar vandaan. Twee kilometer landinwaars van de grote weg af en helemaal besloten. En toen de oorlog uitbrak, toen wisten de Japanners niet dat daar nog mensen woonden. En zo hebben we iets van drie jaar van de oorlog hebben daar rustig gewoond. Maar op een gegeven moment kwam het toch uit dat daar mensen waren. En op een dag, heel vroeg in de ochtend, want dat doen ze altijd op zoges, kwamen ze naar binnen, marcheren met heel veel lawaai. En iedereen moest uit zijn huisje op een open plek verzamelen. En de huizen werden geïnspecteerd op bepaalde dingen die niet mochten. En in de middag, toen werden alle mannen boven de 18 jaar meegenomen naar Makassar. Eén man van 18 jaar die mocht daar blijven, die moest dus zorgen of de vrouwen en kinderen bewaken. En mijn moeder, die was toen zwanger, hoogzwanger van mijn jongste zusje. En ongeveer drie weken of een maand later is mijn jongste zusje geboren. Met behulp van een Inheemse vroedvrouw. En geassisteerd door een tante van mij, ze heet Tante Ol. En de eigenaar van het perceel heet Omreina en daarom werd Olli Olga Reina genoemd. En mijn vader heeft toen een aantal maanden in het gevangenis gezeten. En toen is hij vrijgekomen en s'avonds kwam hij dus met behulp van Inheemse gidsen van Makassar gaan lopen naar die onderneming. En die plek heet Manujo, waar we hebben geboren, heet Manujo. Nou hij kwam helemaal onder de korsten en weet ik veel allemaal en een heel broodmage terug. Een aantal maanden. Ik weet het niet, maar hij heeft er ook nooit iets over verteld. Opa is ook een hele gesloten figuur. En toen leefden we verder, maar Omrein, de eigenaar van die tuin, heeft het niet overleefd. Dus die is niet meer teruggekomen en toen heeft mijn vader de leiding van dat geheel op zich genomen. Hij heeft nooit in de tuin gewerkt, altijd op kantoor gezeten, maar hij zorgde voor de bijanbomen, voor de ananassen. Omrein heeft zoveel lekkere fruitbomen geplant, dus eten volop. We hadden natuurlijk helemaal geen inkomen en toen heeft mijn vader eens in de twee maanden of zo, ging hij op zijn fietsje naar Makassar om fruit te verkopen. En zo zijn we dus in leven gebleven. Maar we hebben dus heel veel van de natuur geleefd. Uit het rivier, daar zwommen visjes, daar waren schelpjes. In de bossen kon je paddenstoelen vinden en ga zo maar door. Dus we hebben eigenlijk, onontnetend van alle ellende, hebben een hele leuke jeugd gehad. Maar we hebben nooit op school gezeten. Dus toen ik tien jaar was, kon ik de tafel van vier nog niet eens opzeggen. Nou ja, toen, na een aantal, aan het eind van de oorlog kwamen de Japanners toch bij ons op visite. Ze waren heel beleefd. Ze zeiden tegen mijn moeder altijd mama, weet je wel, en wij waren jong en zo. Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Volg ons kanaal voor meer handige video's Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap Ondertitels ingediend door de Amara.org gemeenschap